Dzieci 3+ – Dziecko w żałobie

Książki wspierające w żałobie.

Książki dla dzieci 3+

Jane Chapman, przełożył Michał Rusinek, Wydawnictwo Wilga

„Żegnaj, niedźwiadku”

Piękna, uniwersalna historia o śmierci najbliższego towarzysza codzienności i przyjaciela. Niedźwiadek pozostawia po sobie tęsknotę, wszystkie możliwe emocje towarzyszące stracie i w końcu chęć wspólnego działania. Wspaniała historia dla dzieci, ale również dorosłych.

Propozycje działań wokół książki:
– stworzenie pracy plastycznej z gwiazdozbiorem dla bliskiej osoby, np. na ciemnej kartce z wykorzystaniem naklejek (gwiazdek) albo złotej farby (może być to praca rodzinna na dużym arkuszu papieru)
– obserwacja gwiazd i nocnego nieba, wspominanie osoby, która odeszła
– wspólne działanie np. majsterkowanie/ zbudowanie karmnika/ domku dla lalek itp.

Sandra Dieckmann, przełożyła Małgorzata Cebo-Foniok, Wydawnictwo Amber

„Wróć, mój wilku, wróć”

Opowieść o przyjaźni, która łączyła lisiczkę i wilka. Pomaga zrozumieć uczucia i emocje towarzyszące śmierci. Razem z lisiczką przeżywamy brak zrozumienia sytuacji, ogromny smutek, ale też powrót do codziennego życia i nadzieję na życie ze stratą i wspomnieniami. Na końcu zostajemy z pięknym przesłaniem: „On odszedł, ale wszystko to, co było wspaniałe i co robili razem, będzie z nią zawsze.” Piękne ilustracje dopełniają wzruszający tekst.

Propozycje działań wokół książki:
– stworzenie pracy plastycznej- nocnego nieba, jako symbolu ciemności i smutku,
– wykonanie albumu wspomnień- wyklejanie zdjęć lub zrobienie wspólnych rysunków związanych z osobą, którą straciliśmy i naszymi pięknymi przeżyciami
– znalezienie wspólnych aktywności, które pomagają zmniejszyć odczuwane napięcie i regulują układ nerwowy: spacer po lesie, słuchanie odgłosów przyrody, wędrówka w górach lub nad wodą, słuchanie szumu fal, itp.

John Dougherty, Thomas Docherty, przełożył Marcin Brykczyński, Wydawnictwo Jedność

„Puste miejsce po zajączku”

Wspaniała, rymowana opowieść o rozstaniu z kimś najbliższym, poruszająca temat śmierci, rozpaczy, żałoby i akceptacji, dzięki spotkaniu kogoś, kto przeżył podobne doświadczenie. Wzruszający tekst pomaga zrozumieć i nazywać własne emocje.

Propozycje działań wokół książki:
– wyklejanka- zapełnienie narysowanej ciemnej dziury (pojawiającej się w treści książki) skrawkami papieru w różnych kolorach symbolizującymi nasze wszystkie emocje
– abstrakcyjna praca plastyczna z użyciem różnych kolorów- plam symbolizujących nasze wszystkie emocje
– narysowanie pięknego wspomnienia związanego z osobą bliską
– ozdobienie ramki, w której pojawi się wspomnienie/ zdjęcie bliskiej osoby, którą straciliśmy

Anja Franczak, il. Marianna Sztyma, Wydawnictwo Albus

„Żaba”

Książka dotykająca wszystkich emocji- smutku, złości strachu, ale też radości wspomnień. Tytułowa ża(ło)ba raz przysłania świat, a innym razem jest wyglądającym z kącika towarzyszem życia po śmierci bliskiej osoby. Bohaterka przeżywa śmierć swojej babci, uczy się, jak radzić sobie z emocjami.
„Żaba” jest dla wszystkich- małych i dużych, może stać się przyjaciółka każdego, kto przeżywa stratę.

Propozycje działań wokół książki:
– malowanie wielkiej żaby wyciętej z kartonu, za którą można się schować
– wymyślenie i narysowanie/ namalowanie własnej wersji tytułowej żaby/żałoby
– bańki wspomnień- puszczanie baniek mydlanych i rozmowa na temat wspomnień związanych z bliską osobą

Bianca- Beata Kotaro, il. Aleksandra Glinka, wyd. Beata Vita

„Trudne tematy. Śmierć i pogrzeb”

Książka bezpośrednio opowiada o tym, czym jest śmierć i co dzieje się z ciałem człowieka, gdy umrze. Biorąc pod uwagę rozwój dziecka i jego odbiór świata autorka unika metafor i dwuznaczności typu: odszedł czy zasnął.

Tekst pomaga poradzić sobie ze stratą i jest idealny również dla dzieci w spektrum autyzmu, aby wyjaśnić trudne doświadczenia związane ze śmiercią bliskiej osoby czy zwierzęcia.

Chiara Lorenzoni, il. Marco Soma, przełożyła Ewa Nicewicz

„Teraz i na zawsze”

Historia o Ignasiu i jego tacie, którzy muszą nauczyć się żyć na nowo po stracie najbliższej im osoby — żony i mamy. Ich codzienność traci rytm i sens, a świat staje się miejscem pełnym ciszy i trudnych emocji.

W obliczu bólu, tata i Ignaś szukają sposobu, by się odnaleźć. Wspólne budowanie domku na drzewie staje się nie tylko fizycznym zajęciem, lecz także przestrzenią na wyrażenie złości, smutku i tęsknoty. Wieczorami zmęczony Ignaś zasypia spokojniej, a dzięki cierpliwości i czułej obecności taty, w ich rozmowach zaczynają powracać ważne słowa — zapach jabłek, przytulanie, mama.

To historia o żałobie widzianej oczami dziecka, ale też o bliskości, która potrafi ukoić ból i miłości, która nie kończy się wraz z odejściem.

Propozycje działań wokół książki:

„Moja złość”- możemy porozmawiać o odczuwaniu złości, tego, że jest ona naturalną reakcją na różne sytuacje; rysowanie lub malowanie plakatu z naszą złością; jak mogę odreagować złość w bezpieczny sposób (np.uderzanie w poduszkę, szybkie biegi, podskoki),
„Budujemy razem” – stworzenie bezpiecznego miejsca np. z poduszek dostępnych w domu, ale również konstruowanie z dostępnych klocków/patyków/szpatułek itp.,
„Dobre słowa”- stworzenie plakatu kojących słów, które dadzą nam wzmocnienie, wsparcie i ulgę w trudnym czasie; plakat można oprawić i powiesić na ścianie.

Alicja Dyrda, il. Ola Woldańska- Płocińska, Natuli 2021

„Ostatni dżem babci”

Czuła, pięknie zilustrowana opowieść dla dzieci, która w prosty, a zarazem łagodny sposób wprowadza najmłodszych w temat odchodzenia bliskiej osoby.

Kazik bardzo kocha swoją babcię — wspólnie spędzają czas, bawią się i zajadają naleśniki z domowym dżemem. Pewnego dnia chłopiec zauważa jednak, że coś się zmienia. Babcia nie jest już taka jak dawniej — coraz częściej odpoczywa, jest cichsza, mniej obecna. Kazik zaczyna zadawać pytania: dokąd babcia się wybiera? Co się z nią dzieje?

To delikatna historia o miłości, stracie i pamięci — pomagająca dzieciom oswoić trudne emocje i znaleźć sposób na zachowanie bliskich w sercu — nawet, gdy już ich z nami nie ma.

Książka porusza również problem przemilczania trudnych tematów w rozmowach z dziećmi i pokazuje, jak ważne jest mówienie wprost o stracie i odchodzeniu.

Propozycje działań wokół książki:

stworzenie bazy w domu/ogrodzie/na podwórku- jako bezpiecznej przestrzeni do zabawy, a także wspomnień,
rozmowa o emocjach: smutek, żal, złość- nazywanie odczuć dziecka i dorosłego, narysowanie swoich emocji w symboliczny sposób na karteczkach samoprzylepnych i przyklejenia ich w miejsca, w których najbardziej czujemy daną emocję,
przygotowanie ulubionego posiłku, który lubiliśmy jeść z osobą, którą straciliśmy – mogą to być np. wspominane w książce naleśniki z dżemem.

Marianna Sztyma, Kropka 2023

„Pustka”

Dziewczynkę, która tęskni za zmarłym kotem, odwiedza Pustka…Jest białą, bezkształtną plamą po nim – nie ma uszu, ogona, wąsów, jest wielka, biała i nieco przerażająca. Wypełnia sobą niemal całą przestrzeń, wędruje, na chwilę znika, by znów pojawić się jeszcze wyraźniej. Pustka chętnie odpowiada na pytania dziewczynki, która nie do końca rozumie czym ona jest i skąd się wzięła. Niezwykle wzruszająca, prosta i mądra opowieść o przeżywaniu straty, żałobie, tęsknocie i wspomnieniach. Książka ma ogromną wartość terapeutyczną, pomaga dzieciom (i dorosłym) pogodzić się ze stratą kogoś bliskiego, oswaja lęk, pozwala zrozumieć trudne emocje i zachęca do rozmowy o nich.To subtelna, metaforyczna, mądra, przepięknie ilustrowana i wzruszająca książka o stracie, tęsknocie i żałobie.

(Opis wydawcy)

Propozycje działań wokół książki:

stworzenie plakatu z tytułową pustką, a następnie wypełnienie jej tym, co może przynieść ukojenie (słowami, rysunkami, itp.),
rozmawianie o tym, że łzy są oczyszczające i wypuszczenie ich pomaga poczuć się lepiej.

Patrice Karst il. Joanne Lew- Vriethoff, Mamania 2025

„Niewidzialna nić”

Wzruszająca opowieść dla dzieci (i nie tylko!) o niezwykłej, niewidzialnej więzi, która łączy nas z tymi, których kochamy. Choć tej nici nie można zobaczyć, każdy może ją poczuć – płynie prosto z serca i łączy nas z bliskimi, niezależnie od miejsca, czasu czy okoliczności.

To ciepła, pełna empatii historia, która pomaga zrozumieć siłę miłości i emocjonalnych więzi – zwłaszcza wtedy, gdy muszą się zmierzyć z rozłąką, tęsknotą czy stratą. Książka przypomina, że prawdziwe uczucia są trwałe i nie znają granic.

Idealna do wspólnego czytania, otwiera przestrzeń do rozmowy o uczuciach, rodzinie, przyjaźni i poczuciu bezpieczeństwa.

Propozycje działań wokół książki:

stworzenie albumu ze zdjęciami bliskich osób, z którymi łączy nas tytułowa „Niewidzialna nić”,
zaplecenie bransoletek z nici, aby były symbolem więzi i łączącej nas miłości,
stworzenie abstrakcyjnej pracy na podobraziu z przyklejonych nici/ muliny/wełny/sznurka jako symbolu więzi.

Profesional Contest